Bizimle iletişime geçin
0212 539 00 58

Satranç'da Savunma Yöntemleri

 
          Georg  Mohr:
     SAVUNMA  YÖNTEMLERİ  VE  PRENSİPLERİ
     Her spor hücum ve savunmadan oluşur. Satranç da bu duruma istisna teşkil etmez. Psikolojik açıdan hücum etmek savunma yapmaktan daha kolaydır. Bu mantıklıdır, çünkü savunmada yapacağımız her hata ölümcül olabilir. Pek çok satranççının savunma yapmayı sevmeme nedeni budur. Benzer şeyler genç satranç oyuncuları için de geçerlidir. Onların en büyük sorunları nasıl savunma yapılacağını bilmiyor olmalarıdır. Genellikle aktif bir savunma yerine pasif savunmayı tercih ederler. Birçok durumda tehditlerin farkına  varmazlar veya çok geç varırlar.
 
     NASIL  SAVUNMA YAPILIR?
     Kendimizi birçok farklı şekilde savunabiliriz. Genellikle savunma biçimimiz karşı karşıya olduğumuz konuma bağlıdır. Genç satranççıların sorunu pasif bir savunmayı seçiyor olmalarıdır. Bunun anlamı bu genç oyuncuların rakiplerinin belli tehditlerine karşı savunma yapmak isterken kendi aktif olanaklarını unutuyor olmalarıdır. Kadın satranç oyuncuları (en üst düzey olanları bile) aynı aynı sorundan muzdariptir. Diğer yandan en üst düzey satranççılar arasında dahi bu sorunu yaşayanlar vardır. Satranç tarihi defansif oyunlarıyla ünlenmiş birçok oyuncu tanımıştır. Bunların arasında bazı dünya şampiyonlarını bile sayabiliriz: Capablanca, Petrosjan, Karpov, Kramnik  ve diğer pek çok oyuncu. Bunların oyunları bizlere nasıl doğru şekilde savunma yapacağımızı gösrerir. Fakat temel kuralı hiçbir zaman unutmamalıyız: Eğer mümkünse kendimizi aktif bir şekilde savunmalıyız!
 
     SAVUNMA  YÖNTEMLERİ
     Birçok büyük satranç oyuncusu ve antrenörü sistematik bir şekilde savunma üzerine çalışmıştır. Savunma üzerine çok meşhur bir takım çalışmalar çok erken yaşta hayata veda eden Alexander Panchenko  tarafından yapılmıştır. Kendisi savunma hakkında birçok makale ve kitap yazmıştır. Son zamanların ünlü antrenörlerinden Adrian Mihalkishin  ve Mark Dvoretsky de bu konuda yazmaktadırlar. Benim ülkem olan Slovenya’daki bir uluslararası usta olan Tadej Sakelsek de bu konuda çalışmalar yapmaktadır.
     Sözü geçen kişilerin bazı bulgularını sunmaya çalışacağım. Satrançta iyi savunma yapmanın birçok yolunu biliyoruz. Elbette ki savunmamız konuma bağlıdır. Genellikle aşağıdaki ilkeleri izleriz.
 
          1.Oyunsonuna geçiş
          2.Rakibin aktif figürlerini değişmek.
          3.Feda
          4.Karşı oyun.
          5.Rakibin planlarına karşı önlemler ve figürlerin gelişimi.
 
     1.OYUNSONUNA GEÇİŞ
     Oyunsonuna geçiş en yaygın savunma yöntemidir. Prensip basittir. Savunma yapan oyuncu rakibin aktif figürlerinden bazılarını değişmelidir. Birçok durumda bunu yapmak mümkün olmaz ve oyuncu, oyunsonuna geçebilmek için bir miktar materyal feda etmek zorunda kalır. Oyunun nihai sonucu oluşan konumun değerlendirmesine bağlıdır. Bizler için mümkün olduğu kadar fazla sayıda teorik beraberlik konumunu bilmek çok önemlidir, çünkü bu tarz konumlar biz kurtarabilir!
 
     Xie  Jun  :  Taimanov  M.
     Kopenag  1997
        Beyazın fil çiftini aktifleştirebilmesi halinde (bunu yapabilmek için kendisi bazı piyonları değişmelidir) siyah, kendisini ciddi güçlükler içinde bulacaktır! Efsanevi oyuncu aktif bir savunma yapmaya karar veriyor!
     14…b5!
     14…Kd8?! , muhtemelen genç ve bayan oyuncuların çoğunun tercih edeceği pasif bir hamledir. Bu durumda beyaz gelişimini tamamlar ve fillerini aktifleştirirdi: 15.Fe3! (15.Ff3  b5  16.cd5  ed5) 15…b5   16.cd5  ed5  17.Fd3  -beyaz açık üstün.
 
     15.cd5
     15.cb5  ab5  16.Fb5  Vc2  (16…Ac3  17.Fd3  Ka4  18.Ve3  Fa6  belirsiz bir konuma götürürdü) 17.a4  Fa6 .  Beyazın piyonu ilerleyemez ve bu nedenle siyah tehlikede değildir. Konum muhtemelen siyah için hafifçe üstündür.
     15…ed5  16.Fd3
     16.Vd5  sonrasında en iyi seçenek  16…Ff5!’dir. (16…Fb7  17.Vd3  Kfd8  18.c4  bc4  19.Fc4 (19.Vc4  Vb6-+) 19…Kac8  20.Fe2’ de mümkündür ve siyahın feda edilen piyona karşılık yeterli kompansasyonu vardır) 17.Vb3  Kac8  18.Fe3 (18.Fd3  Ac5  19.Va3  Ad3  20.cd3  Kfd8) 18…Vc2.
      16…Fb7  17.Fb2
     Beyaz gelişimini tamamlamıştır ve şah hücumu  tehdidi yapmaktadır. Siyah, bir an önce tedbirini almalıdır. Savunma prensiplerinden birisi vezirlerin değişilmesidir. Vezirler tahtadan kalktığında hücum olanakları azalır. Elimizdeki konumda Taimanov vezirleri değişebilmek için piyon feda ediyor!
     17…Vc5!?  18.Fe4  Vd4  19.Fh7  Şh7  20.Fd4
     Siyah, bir piyon gerideyken kasıtlı olarak oyunsonuna giriyor çünkü beyazın ters renkli fillerle kazanma konusunda zorlukları vardır.
     20…b4!
     Vezir kanadındaki zayıflığı sabitliyor.
     21.Kfd1  a5  22.c3  Kfc8  23.a3?
     Doğrusu 23.cb4  olabilirdi.
     23…Şg6!
     Şahı aktifleştirmek iyi bir fikirdir. Tüm diğer hamleler kaybeder. 24.ab4?
     Siyahın aktifleşmesine izin veren korkunç bir hata! 24.g4!  sonrasında, beyaz hala galibiyeti kovalıyor olacaktı.
     24…ab4  25.Ka8  Ka8  26.cb4  Şf5  27.g3  Şe4
     Konumun değerlendirmesi ciddi şekilde değişmiştir, çünkü artık kazancı zorlayan taraf siyahtır. Beyazın önemli bir materyal avantajına sahip olduğu doğrudur, fakat siyahın geçer piyonu, kale ve şahın da yardımıyla beyazın geçerinden daha tehlikelidir. Üstün tekniğinin yardımıyla tecrübeli Mark Taimanov oyunu kazanmayı başarıyor!
     28.Kd1  Ka2  29.Şg1  Fa6  30.e6  fe6  31.Fg7  Şf3  32.Fd4  Kg2  33.Şh1  Kc2  34.Kb1  Fb5  35.Fg1  Şg4  36.Kb3  Kd2  37.Fe3  Ka2  38.Fd4  Kd2  39.Fe3  Ke2  40.Şg1  Şh3  41.Ff2  d4  42.Fd4  Kg2  43.Şh1  Kh2  44.Şg1  Kg2  45.Şh1  Fc6  46.Kc3  Fd5  47.Kc5  Kg3  48.Kd5  ed5  49.b5  Kb3  50.Şg1 Şg4  51.Fe5  Şf5  52.Şf2  Şe4  0-1
 
     Sakolsek T.  :  Ragger  M.
     Zug  2005

 
     Siyah kendisini çok zor bir durumda buluvermiştir. b7 atı  yerinden kımıldayamaz ve siyah onu koruyamaz! Avusturyalı büyükusta uzun bir süre düşündükten sonra beklenmedik bir olanak keşfediyor:
     33…Fc3!  34.Kb3  Aa5!  35.Kc3  Vc3  36.Va5  Va5  37.Aa5 
     Konum nereden bakarsanız bakın kayıp gibi görünüyor. d6 piyonu düşecektir ve d5  piyonu oyunun sonucunu belirleyecektir…
      37…Fd3!  38.Aac4  Kb8!  39.Fd6  Kb4  40.Ae3  Kb2  41.Adc4  Kf2!
     Siyah derin ve doğru bir biçimde hesaplanmıştır.
     42.Fc5  Fc4  43.Ac4  Kc2  44.d6  Kc4  45.d7  Kc5  46.d8V
 

 
     Siyah başarılı oldu. Tahtadaki konum muhtemelen beraberliktir. Beyaz kazandıran bir plan bulmakta zorluklar yaşamaktadır. (Beyaz yine de ısrarcı davranmış ve hatta 154. Hamlede oyunu kazanmıştır!) Sonuç olarak görünüşte umutsuz olan her konumda beklenmedik bir olanak bulabiliriz!
 
           RAKİBİN  AKTİF  FİGÜRLERİNİN  DEĞİŞİLMESİ
     Bu savunma yöntemi çok önemlidir! Genç oyuncular çoğu kez sorunlar yaşarlar çünkü tehlikeyi  “hissetmezler”. Daha yaşlı ve tecrübeli oyuncular genellikle tehlikenin nerede olduğunu ve rakibin tehditlerine karşı neden gerektiği gibi tepki göstermeleri gerektiğini bilirler. Genellikle her hücumda bir figür belirleyicidir. Eğer rakibimizin bu aktif figürünü değişmeyi başarırsak kendisinin hücum olanakları azalacak ve tehlike ortadan kalkacaktır. Aktif figürlerin değişilmesi ve oyunsonuna geçiş bağlantılıdır fakat aralarında bazı farklılıklar vardır.  Bu farklılıklar aşağıdaki iki oyunda gösterilmiştir:

     Bu tipik Sicilya konumunda beyazın fikri basittir. Kendisi siyah şaha yöneltilmiş can sıkıcı bir atak ile f5, Vh4, Fh6  ve Ag5  yapmak istemektedir. f3’deki atın mat hücumunda belirleyici figür olduğunu fark etmek zor değildir. Kural şöyle der: En aktif figürü bir an önce değişmelisiniz!
     11…Fg4!  12.Vh4  Ff3  13.Kf3  Vc8!
     Siyah önleyici olarak Vg4’ü   hazırlıyor, çünkü oyunsonu kendisi için iyidir.
     14.Ac3  Vg4!
     Önlem!
     15.Vf2
     15.Vg4  Ag4  sonrasında siyah hafifçe üstün olurdu.
     15…Vd7  16.Ae2  Kac8  17.c3  b5!
     Vezir kanadında harekete geçme zamanı!
     18.Vh4  b4  19.Fd2  a5  20.Kh3  Vg4  21.Ve1  Vd7  22.Vh4  h5!
      Ve siyahın konumu açıkça üstündür.

     Grand prix atağın karakteristiğini taşıyan bir başka klasik Sicilya konumu. Beyazın yapısı, kendisinin  f7  hanesine hücum etmek istediğini veya a2-g8  çaprazının yardımıyla siyaha baslı uygulamak istediğini göstermektedir. Kritik taş beyaz haneli fildir ve değişilmelidir!
     17…d5!  18.Fb3  ef5!
     Bilgisayar bu hamlenin hemen yapılmasından yana değil fakat bir süre sonra hamlenin doğru olduğunu fark ediyor. Neler olmaktadır? Filin değişilmesi  ve  konumun açılmaması gerektiğini söylememiş miydik?
     19.Fd5  Kb8  20.Vf4?!
     20.Fb3  muhtemelen daha iyidir çünkü bu durumda siyah aşağıdaki hamleyi yapamazdı.
     20…Fe6!
     Kesinlikle doğru! Kural rakibimizin en iyi taşını değişmemiz gerektiğini söylemektedir. Kısa bir süre sonra sıkıntılar yaşayan taraf beyaz olacaktır!
     21.Fb3
     21.c4!?  Kc8  22.Kbe1 (22.ef5  Fd5  23.cd5  Vd5  24.f6  Fh8) 22…Fd5  23.cd5  fe4  24.de4  Vd7  siyah için avantajla.
     21…Fb3  22.ab3  fe4  23.Ae4  Kc8  24.Kf2   f5!
     Hücum durdurulmuştur, siyah daha iyidir.
 
     3.FEDA
     Hücum ettiğimiz sırada sıklıkla feda ile karşılaşırız. Feda-piyondan vezire kadar- savunmanın bir başka önemli yöntemidir. Genç oyuncular bu savunma yöntemi ile ilgili ciddi sıkıntılar yaşar. Bu mantıklıdır, çünkü az figürle oynamak istemezler. Bu korku bilgi eksikliğinden kaynaklanmaktadır, çünkü genç satranççılar dinamik unsurlara yeterince aşina değillerdir (figürlerin aktifleşmesi, dinamik piyon yapısı, figürlerin uyumu…)
     Tecrübelerin göstermiş olduğu gibi, konumdaki dinamik unsurları anlamak çoğu kez materyal üstünlüğünden daha önemlidir.
 
     Maroczy G.  :  Rubinstein A.
     Karlsbad  1907
       21…Kd3!
     Bu konumsal kalite fedası, beyazın tüm olası hücumlarını birden bire durduruyor!  21…Kd7!? hamlesi diğer seçenekti ve 22.f5  yanıtından sonra hesaplanması gereken çok fazla varyant vardır.
     22.Kd3 Fe4  23.Kd2  Vc4
     Siyahın kaleye karşılık yalnızca bir fili ve bir piyonu vardır, fakat konumunda herhangi bir zayıflık yoktur.
     24.Kfd1  Fd5
     Rubinstein, okulda ders veriyormuş gibi oynuyor! Kendisi konumdaki tek açık hattı kapatıyor. Burada soru kalenin tüm konumu kontrol eden d5’deki muazzam filden gerçekten daha değerli olup olmadığıdır.
     25.h3?!
     25.Fd4  daha iyi bir hamledir, çünkü bununla beyaz,  f4-f5  fikrine bağlı hücum fikirlerini sürdürür.
     25…f5  26.Vg6  Vf4!
     26…Kc6  ile  kazanç konusunda ısrarcılık gösteren bir oyun tarzı, siyah için iyi olmazdı. Büyük satranççılar tüm küçük tehditlerin farkına varırlar ve onlardan kaçınırlar: 27.Fe5  Va2  28.Kd3  Vc4  29.Kg3  Vc5  30.Şh2  e7  31.Kdd3, beyaz için muazzam bir atakla.
     27.Kd5!
     Beyazı oyunda tutan tek hamle. Gerçekte kazanmaya çalışan taraf pratik anlamda materyal geride olmasına rağmen ideal şekilde konumlanmış figürleri nedeniyle beyazdır.
     27…Ve3  28.Şh1  ed5  29.Vf5  Kd8  30.Kd5  Vc1  31.Şh2  Fd6  32.Fe5  Fc7!  33.Kd8  Fd8  34.Vd7  Vg5  35.Fg3  Ve7  36.Ve7  Fe7  ½
     Bu oyunda Rubinstein değişim ve beraberlik olan bir oyunsonuna geçiş metodunu kullanmıştır.
 
     Filip  M.  :  Kortchnoi V.
     Bükreş  1954
    
 
     Grünfeld-Hint savunması için tipik bir konum. Pratik anlamda beyaz bütün figürlerini hücuma dahil etmeyi başarmış. Kendisi  Ah5  ve  Af6  mat ile tehdit ediyor. Siyah, şahını korumak zorunda.
     17…cd4  18.cd4  Ac6  19.d5!?
     19.Fb5! –beyaz açık üstün- …a6  20.Fc6  Fc6  21.Ah5  daha iyi olabilirdi. Af6  tehdidi ile ve eğer  21…f5  22.ef6  Vf7  23.Kfe1  Kd5  24.Vc1  Fa4  25.Af4  Fd1  26.Ad5  ed5  27.Vc6!  beyaz açık üstün.
     19…ed5
     19…Fe5?  20.de6  fe6  21.Fg6  Ve7  22.Ff5  Vg5  23.Fe6  Şh8  24.Fg5  +- ; 19…Ae5’i takiben ise  20.de6  Vc7!  (20…fe6  21.Fg6 +-) 21.Fb5  Kd1  22.Kd1   f6  23.Vg3  gelir, beyaz için açık avantajla.
     20.Fb5?!

  Siyahın konumu görünüşte tamamen kayıptır…
     20…Fe5!!   Victor Korchnoi ne kadar büyük bir deha olduğunu gösteriyor ve vezirini feda ediyor! Bir  piyonun, figürün ve hatta vezirin feda edilmesi savunan taraf için tipik bir olanaktır, bu nedenle oyunlarımızda bu tarz olanaklara dikkat etmeliyiz!  20…d4  hamlesi  21.e6!  fe6  22.Ag6!  hg6  23.Fc6  Fc6  24.Vg6  Fg7  25.Fg7  Vg7  26.Ve6  Şf8  27.Vc6+- yüzünden iyi olmazdı.
     21.Fc6  Ff4  22.Vf6  Fh6  23.Fd7  Kd7
     Forse varyantın sonu. Siyahın feda ettiği veziri karşılığında neler elde ettiğine bir bakalım:
1.Şahı güvenli bir konumdadır çünkü tek başına beyaz vezir şaha saldıramaz.
2.Siyahın elinde son derece tehlikeli  d  piyonu vardır.
3.Siyah taşların uyumu oldukça iyidir.
4.Beyaz, materyal avantajına sahip de olsa şimdi savunma yapması gereken taraf kendisidir!
     24.Kfe1  Ff8!
     Doğru hamle, çünkü siyah kaleleri değişmek istemiyor.
     25.h4  Kad8  26.h5?
     26.Kd4!  hamlesi doğru olurdu ve beraberlik için mücadele etmek anlamına gelirdi.
     26…d4  27.hg6  hg6  28.Kd3  Fa6  29.Ked1  Fd3  30.Kd3  Kc8  31.Vf3-+
     31.Kd4!  Fg7  32.Vg7  Şg7  33.Kd7  sonrasında beyazın oyunda yapmış olduğu hamleye oranla kendisini kurtarma şansı daha yüksek olurdu.
     31…Fg7
     Siyah,  feda ve kale oyunsonuna geçiş olasılığını engelliyor. Oyunun devamında siyah, üstün tekniğini kullanarak kazandı.  0-1
 
     Leko P.  : Carlsen M.
     Nanjing  2009
    
     Leko, açılıştaki kusursuz oyunu sonrasında avantaj elde etmiştir. Carlsen bir karar vermek zorundadır: Pasif bir savunma veya kalite fedası ile aktif bir savunma yapmak. Kendisi genç yaşına rağmen aktif savunmayı seçmiştir!
     18…Fd5!
     18…Vb5?  19.b3  Vb3  (19…Ab6  20.Kab1) 20.Kfb1  Va4  21.Kb7  Vc6  22.Kab1  beyaz hafif üstün.
     19.d7  Fe6  20.dc8V  Kc8

 
     Siyah, gelişimini tamamlamış ve yaptığı fedanın yardımıyla figürlerini aktifleştirmiştir. Beyazın avantajı kazanca yetmez.
     21.b4  cb4  22.ab4  Ff8!
     Siyah haneli fillerin değişimi siyah için iyidir.
    23.Ff8  Kf8  24.Kfc1  Kd8  25.Ff1  Kd4
     Siyahın kompansasyonu aktivitesindedir. Oyun beraberlikle sonuçlanmıştır.
 
     4.KARŞI OYUN
     Karşı oyunla cevap vermek daima iyidir.  Rakip genellikle kanatların birinden veya merkezden saldırır, tüm tahtayı kapsayan saldırıya nadiren rastlanır. Böyle bir şeyin gerçekleşmesi ise savunan taraf için elbette hoş olmayacaktır.
     Rakip, eğer şah kanadından saldırıyorsa, bütün figürleri (veya çoğu) tahtanın bu bölümünde yoğunlaşmış olacaktır. Bu nedenle tahtanın diğer tarafında kendisinin daha zayıf olması muhtemeldir (vezir kanadı veya merkez). Eğer rakibin atağı iyi hazırlanmış değilse (özellikle kendisi merkezi kontrol etmiyorsa), onu karşı oyun yoluyla savunmaya sürükleyebiliriz. Karşı oyun, aktif bir savunma olanağıdır.
 
 
     Geller E.  :  Euwe M.
     Zürih  1953

     Beyaz, açılışta agresif bir oyun sergilemiştir. Bir piyon feda ederek şah kanadında insiyatif elde etmiştir. Kendisi h7  hanesine hücum ile basitçe  Vh5  ve  Kh4  ile tehdit etmektedir ve ilk bakışta bu tehdit savunulamazmış gibi görünmektedir.  h7- h6  ile savunma yapılamaz çünkü beyaz h6’dan figür feda edebilir ve siyah şah açıkta kalır. Geriye sadece karşıoyun seçeneği kalır!
     16…b5!!
     Siyah, h7’deki zayıflığa aldırış etmiyor!  Kendisinin önceliği merkezden karşıoyundur. d4  piyonu zayıflık halini almaktadır ve bunu kullanarak siyah avantajı eline almaya çalışacaktır.
     17.Kh4  Vb6  18.e5!
     Belirgin hücum motifleriyle yapılmış muazzam bir savunma hamlesi!
     18…Ae5  19.fe6  Ad3  20.Vd3
     20.ed7  Kc1  21.Kc1  Ac1 -+.
     20…Ve6!
     Siyah, h7  piyonunu bırakıyor çünkü siyah  şah f7’de güvende olacak gibi görünüyor. g7  hanesine saldırmak zordur.
     21.Vh7  Şf7  22.Fh6
     Beyazın tek umudu  g7’ye saldırmak. Siyah burayı savunmakta başarılı olacaktır.
     22…Kh8?!!
     Bu hamle iki ünlem ve bir soru işaretini hak ediyor. Soru işareti neden? Çünkü beyazın doğru oynaması halinde siyah tüm avantajını kaybeder. İki ünlem ise hamlenin arkasındaki fenomenal fikir içindir. H8’den alış sonrasında beyaz vezir pasif kalır ve siyah kale ikinci yataya sarkar, burada fil ve veziri yardımıyla beyaza sıkıntılar yaşatır.
     23.Vh8  Kc2  24.Kc1?
     Euwe, yaptığı beklenmedik kale fedası ile Geller’in kafasını karıştırdı ve Geller hemen hata yaptı!  24.d5!!  sonrasında (koordinasyonun yok edilmesi) beyaz bir şekilde kendisini kurtarırdı.
      24…Kg2  25.Şf1  Vb3!
     Belirleyici hamle. Bu hamlenin ardından beyaz hemen kaybeder.
     26.Şe1  Vf3
     Beşinci dünya şampiyonu Max Euwe’nin istisnai bir oyunu. Şunu akılda tutmakta fayda var: Rakip kanattan saldırdığında karşıoyun  genelde  merkezde  gizlidir.  0-1
 
 
 
 
 
 
 
 
     Taimanov M.  :  Larsen  B.
     Vinkovci  1970
    
     Diagramda korumasız izole piyon barındıran bir konum görüyoruz. Siyah, oyuna nasıl devam edeceğine karar vermek zorunda. Pasif bir savunma mı yapacak (14…Kd8), yoksa aktif mi? Efsanevi oyuncu Bent Larsen aktif bir planı seçiyor!
     14…g5!?
     Siyaha merkezi kontrol etme olanağı tanıyan çok agresif bir kanat eylemi. Bu hamlenin bir benzerini Kramnik yıllar önce (Moskova  2009) Carlsen’e karşı oynamış ve ciddi bir avantaj elde etmiştir. Hamlenin kötü bir tarafı da vardır – şahın konumunu kalıcı olarak zayıflatır!
     15.Fg3  g4  16.Ad4?!
     16.Ae5  sonrasında siyahın 16…d4!  İle iyi bir karşı oyunu da olsa, beyaz hafifçe üstün olurdu. (Larsen).
     16…Ad4  17.ed4  Fg5
     Sadece üç hamle içinde siyah insiyatifi ele geçirmiştir.
     18.0-0?!
     Beyaz, telaşla bir kalite fedası kararı alıyor! Kendisinin niyeti bellidir: siyah şahın zayıflığından faydalanmak. 18.Kd1  Kc8  19.Şf1  Fe6  veya  18.Kc2!?  Ke8  19.Ke2  Ke2  20.Şe2  Va6   21.Vb5  Ve6  22.Şd1  Vg6  sonrasında beyaz şah merkezde kalmıştır.
     18…Fc1  19.Kc1
     Beyazın kaleye karşılık belli bir telafisi olsa da siyah oyunu kolayca kazanmıştır  0-1
 
 
 
     4.RAKİBİN  PLANLARININ  ENGELLENMESİ  VE  FİGÜRLERİN  GELİŞTİRİLMESİ
     Savunmanın son yöntemi rakibin planlarının engellenmesidir. Figürlerin gelişimi bu planla bağdaştırılabilir. Tüm bu yöntem neyle ilgilidir? Rakibimizin tehditlerini gerçek olmadan önce engellemeye çalışırız. Buna önleyici oyun deriz. Aynı zamanda figürlerimizin konumunu geliştirmek de çok önemlidir. Bu tarz oyunun en büyük ustası dokuzuncu dünya şampiyonu Tigran Petrosian  idi.
     Önümüzdeki iki oyun çok öğreticidir. İlk oyunda Petrosian bizlere kendi figürlerimizin konumunu nasıl geliştirmemiz gerektiğini ve doğru taş değişimi tekniğini gösterecektir. İkinci oyunda ise önlemeyi öğreniyor olacağız.
 
     Diez  del  Corral  J.  :  Petrosian  T.
     Palma  de  Mallorca  1969

     Beyazın şah kanadından saldırdığı, siyahın ise olanaklarını vezir kanadında aradığı tipik bir Fransız savunması konumu…
     13…Fa6!
     Doğru bir hamle. Beyazın merkez piyonları siyah hanelerdedir, bu nedenle beyaz haneli fillerin değişilmesi siyah için iyidir!
     14.h4  Fd3  15.cd3  Abc6  16.Fe3  Vd7  17.Af4  Ag6!
     Petrosian sade ve etkili oyunuyla tanınmaktadır. Kendisi tam olarak hangi figürlerin değişilmesi, hangilerinin tahtada kalması gerektiğini biliyordu.
     18.Ag6  hg6  19.Vf4
     19.Vg6  hamlesi 19…f4  20.Fd2  Ad4’den dolayı kötüdür ve siyahın konumu çok iyidir.
     19…Ve8  20.g3  Kc7
     Şimdi siyahın konumu kusursuz bir şekilde güvenlidir, oyun vezir kanadındaki eylemlerle sürecektir.
     21.Şg2  Vf7  22.Kh1
     Beyaz  h  hattını  açmaya  çalışmaktadır ve bu  doğru bir yaklaşımdır.
     22…Şf8!
     Siyahın şahını daha güvende olacağı vezir kanadına aktaracağı manevranın başlangıcı.
     23. Vg5  Şe8  24.Kac1  Şd7  25.h5  gh5  26.Kh5  Kg8  27.Kh7  Şc8  28.Vh4  Vg6  29.Kh8  Kh8  30.Vh8  Şb7
     Siyah şah b7’de güvendedir. Beyazın hücum için yeterli materyali yoktur ve kendisi oyunsonunda kötü kalacaktır.  Oyunun devamında Petrosian güçlük çekmeden kazanmıştır. 0-1
 
     Petrosian’dan muhteşem bir oyun . Muhtemelen kendinize beyazın nerede hata yaptığını soruyorsunuzdur. Ortada belirgin bir hata yoktur, sadece siyah, konumu sıradışı bir şekilde iyi anlamıştır. Yaptığı şey değişmesi gereken taşları değişmek ve yavaşça oyunun kontrolünü ele almaktan ibarettir. Bu tarz bir savunmayı sadece en büyük satranç ustalarında görebiliriz.
 
 
 
 
 
 
 
     Johner  P.  :  Nimzowitsch  A.
     Dresden  1926

     Beyazın planı basittir. Kendisi  g2-g4-g5  yaparak alan kazanmak ve şaha hücum etmek istemektedir. Savunma yöntemlerinden biri rakibin aktif planlarını önlemektir.
     12…Vd7!!
     Kusursuz bir hamle ve bu hamleye bağlı olan daha da kusursuz bir plan.
     13.h3?
     Bu hamle kötüdür çünkü beyaz  g3  hanesini kalıcı olarak zayıflatmıştır. Ancak beyaz  g2-g4  oynamak istemektedir.
      13…Ae7  14.Ve1
     14.Fd2  h5! (Larsen)  15.Fh5  Ah5  16.Vh5  Va4!  Veya 14.g4?!  h5  15.f5  hg4  16.hg4  g6!  Ve siyah daha iyidir.
     14…h5!
     Bir kez daha - blokaj.
     15.Fd2  Vf5!
     Siyah bu haneye atını oynamayı daha çok istiyor fakat öncelikli olarak h  piyonunun korunması ile ilgilenmek zorunda.
     16.Şh2  Vh7!
     Siyah, vezirini d8’den  h7’ye getirmiştir. Büyük satranççının meşhur bir manevrası!
     17.a4  Af5
     Ag4  ile mat hücumu fikriyle.
     18.g3
     Beyazın son şansı  18.a5!  hamlesinde gizliydi (Larsen)
     18…a5!
     b6’daki zayıflığı savunmak a4’dekini savunmaktan daha kolaydır. a5  hamlesiyle siyah, rakibinin vezir kanadındaki karşıoyun şanslarını elinden alıyor.   
      19.Kg1  Ah6  20.Ff1  Fd7  21.Fc1  Kac8
     Siyah, d4  ve  c4’den alışlarla tehdit etmektedir ve beyazın merkezi kapatma ihtiyacı duyması bu yüzdendir.
     22.d5  Şh8  23.Ad2
     Şahların kaçışı yardımcı olmazdı: 23.Şg2  Kg8  24.Şf2  g5-+.
     23…Kg8
     Siyah insiyatifi ele almış , kuvvetli bir hücum hazırlamış ve rakibini yok etmiştir. 0-1
    
     Bu oyunda Nimzowitsch, savunmanın en etkili yöntemini sergilemiş ve beyazın aktif planını gerçekleştirmesini engelleyerek tehlikeden uzak durmuştur.

BrainBoostCenterBeyin Sporları Satranç AkademisiBrain Boost CenterHızlı OkumaBeyin Sporları

İletişim

Adres: Bahçelievler Mah. İzzettin Çalışlar Cad. Ihlamur Sok. No:1/2-4
Bahçelievler / İstanbul
Telefon: Sabit Hat
0 212 539 00 58

Satranç ve Beyin Sporları
0 535 889 58 63

Müzik Spor ve Sanatsal Aktivitler
0 850 811 8009
0 541 507 60 19

E-mail: info@brainboostcenter.com bbcsanatatolyesi@gmail.com